ความนิยมในอำนาจและความประสาทแดก

นักเรียนไม่ได้เอาช้อนมาบังคับให้ซื้อช้อนกินข้าว

ถุงเท้าต้องสีขาวพื้นถุงเท้าสีเทาไม่ได้

ต้องใส่เสื้อทับกับเสื้อนักเรียนเท่านั้น

ผมยาวไปไม่ได้ สั้นไปก็ไม่ได้เช่นกัน ทั้งหมดนี้เอาไม้บรรทัดมาวั

ไม่ใช้กระเป๋าโรงเรียนไม่ได้เป็นอันขาด

ผมห้ามหยิกแม้ว่าเกิดมาเป็นคนผมหยักศก เอาแม่มายืนยันก็โดนสั่งให้ไปยืด

ฯลฯ

“ความประสาทแดก” ในชีวิตนักเรียนมากมายถูกทำให้กลายเป็นสิ่งปกติมาโดยตลอด และถูกทำให้เป็นสิ่งอันพึงกระทำในสมัยที่อำนาจรัฐมาจากแนวคิดเผด็จการช่วง 5-6 ปีนี้ ไม่แน่ใจจริงๆ ว่าเพราะเรามีโซเชียลมีเดีย เราจึงเห็นกรณีแบบนี้เพิ่มขึ้น หรือกรณีเหล่านี้เป็นสิ่งปกติที่เกิดขึ้นอยู่แล้วเพียงแต่เราไม่มีโอกาสได้เห็น

แต่ที่แน่นอนที่สุด ยิ่งเราพบเจอความประสาทแดกแบบอธิบายด้วยเหตุผลอื่นใดไม่ได้นอกจากคำว่า “ระเบียบวินัย” มากเท่าไหร่ เรามั่นใจได้เลยว่า เรากำลังปะทะกับอำนาจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

“ระเบียบวินัย” เป็นคำที่ได้ยินจนแทบจะไร้ความหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้อธิบายการใช้อำนาจเหนือนักเรียนอย่างไร้เหตุผลในโรงเรียน

ราชบัณฑิตยสถาน นิยาม “ระเบียบ” ว่า แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติหรือดำเนินการ เช่น ระเบียบวินัย ระเบียบข้อบังคับ ต้องปฏิบัติตามระเบียบ ส่วน “วินัย” คือ ระเบียบแบบแผนและข้อบังคับ, ข้อปฏิบัติ, เช่น วินัยทหาร ทหารต้องยึดมั่นในวินัย เราจึงไม่ต้องแปลกใจหากคำนี้จะถูกใช้เป็นข้ออ้างเพื่อการใช้อำนาจเหนือใครสักคน

คำถามที่ต้องถามคือ ในการสร้างการเรียนรู้ให้เกิดขึ้น เราจำเป็นต้องใช้แบบแผน ข้อปฏิบัติ ข้อบังคับ หรือข้อตกลงร่วมกัน หากเป็นข้อบังคับดังที่เป็นมา นั่นหมายความว่าในขอบเขตห้องเรียนและโรงเรียน นักเรียนไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของสังคมนั้นเลย แต่หากเราใช้ข้อตกลงร่วมกัน นั่นหมายความว่าเรามองเห็นนักเรียนอยู่ในพื้นที่นั้น

ไม่ต้องแปลกใจเลยว่าทำไมนักเรียนมากมาย ทั้งกลุ่มนักเรียนเลว กลุ่มการศึกษาเพื่อความเป็นไท จึงออกมาเรียกร้องถึงสิทธิของพวกเขา

ตลอดระยะเวลาเกือบ 140 ปีนับตั้งแต่วันแรกที่ประเทศไทยมีโรงเรียนหลวงอย่างโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก เมื่อ พ.ศ.2424 หรือโรงเรียนราษฎร์ อย่างวัดมหรรณพาราม เมื่อพ.ศ.2427 นักเรียนแทบไม่เคยได้เป็นส่วนหนึ่งของสังคมห้องเรียน พวกเขาเป็น “ข้า” อย่างข้าราชการในโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก และเป็นลูกศิษย์ที่ต้องมอบกายถวายชีวิตให้กับพระเพื่ออบรมสั่งสอน

สิ่งที่นักเรียนเรียกร้องจึงมิใช่เพียงทรงผม เสื้อผ้า หรือการยกเลิกกฎบ้าบอประสาทแดก หากแต่เป็นคำเรียกร้องต่อทุกคนในประเทศนี้ให้มองเห็นพวกเขาในฐานะมนุษย์เฉกเช่นเดียวกับมนุษย์คนอื่นๆ สักที

น่าเสียใจเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องกล่าวว่าวัฒนธรรมนี้จะเป็นตัวฉุดรั้งให้ไม่เกิดการเรียนรู้ของผู้เรียนได้

แต่หากมองในวันนี้ แสงสว่างปลายอุโมงค์กลับมาจากการที่นักเรียนที่อยู่ชั้นล่างสุดของโครงสร้างอำนาจในโรงเรียน ผู้ซึ่งพบปะอำนาจนิยมในรูปแบบต่างๆ ทุกเมื่อเชื่อวัน ต่างลุกขึ้นมาเรียนรู้สิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง นอกห้องเรียน จากความสงสัยใคร่รู้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับพวกเขามันคืออะไร และมันมีวิธีที่ดีกว่านี้หรือไม่

ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายืนยันว่าต่อจากนี้ไปจะไม่ยอมเป็น “ข้า” ของอำนาจประสาทแดกในโรงเรียนอีกต่อไป

ก่อนจบ ขอหมายเหตุไว้ตรงนี้ว่า “ประสาทแดก” ในบทความนี้หมายถึง สิ่งที่หาเหตุผลมาอธิบายไม่ได้ว่าทำไปเพื่อประโยชน์อันใด

จึง “เรียน” มาเพื่อทราบ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องเด่น

กิจกรรม

9

ตุลาคม

เปิดตัวผู้สมัครเลือกตั้งท้องถิ่น ส่ง 32 ทีม องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) อ่านต่อ

10-12

ตุลาคม

ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ เดินทางไปยังพื้นที่ จ.หนองบัวลำภู – หนองคาย – บึงกาฬ – อุดรธานี

ความเคลื่อนไหว

   ดูทั้งหมด

แถลงการณ์คณะก้าวหน้า: อย่ายอมจำนนให้อำนาจเผด็จการปิดปากเรา

“คณะก้าวหน้า” เปิดตัวผู้สมัครท้องถิ่น 32 อบจ. “ธนาธร” ชูวิสัยทัศน์ – โชว์นโยบายยึดอุดมการณ์ “อนาคตใหม่” – ลั่น “เปลี่ยนประเทศไทยเริ่มได้ที่บ้านเรา”

“ธนาธร” ลุย “สกลนคร” ฟังวิสัยทัศน์ “ณรงคเดช” ว่าที่ผู้สมัคร อบจ. – ชูลงทุนด้านการศึกษา ท่องเที่ยว ยกระดับเกษตร ย้ำทุกอย่างต้องโปร่งใส่ ตรวจสอบได้

ขนส่งสาธารณะ “รถ – ราง – เรือ” เชื่อมประสานเปลี่ยน “อยุธยา” – “ธนาธร” ควง “วัสพงศ์” ลุยสำรวจ – ฟังปัญหาประชาชน ใช้ออกแบบนโยบาย

ขออีกครั้ง! สร้างความเปลี่ยนแปลง “พิษณุโลก” – “ธนาธร” ควง “เอ็กซ์ ณชพล” ลุยฟังความเห็นผลิตนโยบาย – มั่นใจหมดเวลา “การเมืองผูกขาด”

เวทีเครือข่ายชาติพันธุ์ “คณะก้าวหน้า” หนุนตั้ง “เครือข่ายสิทธิในที่ดิน” สร้างฐานมวลชนผู้ได้รับผลกระทบทั่วประเทศ

บทความ

   ดูทั้งหมด
บทความ

ว่าด้วยการปิดบริการรถไฟฟ้าในช่วงการชุมนุม: มองความสัมพันธ์ นายทุน-ขุนศึก-ศักดินา ผ่านรถไฟฟ้า

ความเคลื่อนไหว บทความ

แถลงการณ์คณะก้าวหน้า: อย่ายอมจำนนให้อำนาจเผด็จการปิดปากเรา

จึง "เรียน" มาเพื่อทราบ

ความนิยมในอำนาจและความประสาทแดก

โลกใหม่ที่เป็นไปได้

เหลียวซ้ายแลขวา บทเรียนจาก 6 ตุลาคม 2519 : จิตสำนึกสังคมนิยมแห่งยุคสมัย-พวกเขาคือนักสังคมนิยม

รายงานพิเศษ

มีอะไรใน “แขวน 6 ตุลา” ? เสียงสะท้อนคนหลายรุ่น “ทำไมต้องมีอะไรที่พูดไม่ได้ เราอยากได้คำตอบ” รำลึกเหตุการณ์ “อาชญากรรมรัฐ” การล้อมปราบอำมหิต

สัมภาษณ์พิเศษ

ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ : การกลับมาของจิตร ภูมิศักดิ์ “คุณเพิกเฉยตัวเขาได้ แต่ไม่อาจเพิกเฉยงานของเขาได้เลย !”

รายงานพิเศษ

จาก “ลานโพธิ์” ถึง “ทำเนียบรัฐบาล” 1.49 ชั่วโมง – กว่า 10,000 ก้าว “ลองเดิน” บนเส้นทางทวงคืน “ประชาธิปไตย”

บทความ

หากใส่ใจความเดือดร้อนประชาชนจริงๆ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา มีหน้าที่ต้องทำให้งบประมาณปี 2564 บังคับใช้ให้ทันภายใน 1 ต.ค. ตามกรอบเวลาปกติ

Common School : Covid-1984

กายวิภาครัฐไทย : กลไกอำนาจรัฐและอำนาจนำในสังคมไทย