ความนิยมในอำนาจและความประสาทแดก

นักเรียนไม่ได้เอาช้อนมาบังคับให้ซื้อช้อนกินข้าว

ถุงเท้าต้องสีขาวพื้นถุงเท้าสีเทาไม่ได้

ต้องใส่เสื้อทับกับเสื้อนักเรียนเท่านั้น

ผมยาวไปไม่ได้ สั้นไปก็ไม่ได้เช่นกัน ทั้งหมดนี้เอาไม้บรรทัดมาวั

ไม่ใช้กระเป๋าโรงเรียนไม่ได้เป็นอันขาด

ผมห้ามหยิกแม้ว่าเกิดมาเป็นคนผมหยักศก เอาแม่มายืนยันก็โดนสั่งให้ไปยืด

ฯลฯ

“ความประสาทแดก” ในชีวิตนักเรียนมากมายถูกทำให้กลายเป็นสิ่งปกติมาโดยตลอด และถูกทำให้เป็นสิ่งอันพึงกระทำในสมัยที่อำนาจรัฐมาจากแนวคิดเผด็จการช่วง 5-6 ปีนี้ ไม่แน่ใจจริงๆ ว่าเพราะเรามีโซเชียลมีเดีย เราจึงเห็นกรณีแบบนี้เพิ่มขึ้น หรือกรณีเหล่านี้เป็นสิ่งปกติที่เกิดขึ้นอยู่แล้วเพียงแต่เราไม่มีโอกาสได้เห็น

แต่ที่แน่นอนที่สุด ยิ่งเราพบเจอความประสาทแดกแบบอธิบายด้วยเหตุผลอื่นใดไม่ได้นอกจากคำว่า “ระเบียบวินัย” มากเท่าไหร่ เรามั่นใจได้เลยว่า เรากำลังปะทะกับอำนาจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

“ระเบียบวินัย” เป็นคำที่ได้ยินจนแทบจะไร้ความหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้อธิบายการใช้อำนาจเหนือนักเรียนอย่างไร้เหตุผลในโรงเรียน

ราชบัณฑิตยสถาน นิยาม “ระเบียบ” ว่า แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติหรือดำเนินการ เช่น ระเบียบวินัย ระเบียบข้อบังคับ ต้องปฏิบัติตามระเบียบ ส่วน “วินัย” คือ ระเบียบแบบแผนและข้อบังคับ, ข้อปฏิบัติ, เช่น วินัยทหาร ทหารต้องยึดมั่นในวินัย เราจึงไม่ต้องแปลกใจหากคำนี้จะถูกใช้เป็นข้ออ้างเพื่อการใช้อำนาจเหนือใครสักคน

คำถามที่ต้องถามคือ ในการสร้างการเรียนรู้ให้เกิดขึ้น เราจำเป็นต้องใช้แบบแผน ข้อปฏิบัติ ข้อบังคับ หรือข้อตกลงร่วมกัน หากเป็นข้อบังคับดังที่เป็นมา นั่นหมายความว่าในขอบเขตห้องเรียนและโรงเรียน นักเรียนไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของสังคมนั้นเลย แต่หากเราใช้ข้อตกลงร่วมกัน นั่นหมายความว่าเรามองเห็นนักเรียนอยู่ในพื้นที่นั้น

ไม่ต้องแปลกใจเลยว่าทำไมนักเรียนมากมาย ทั้งกลุ่มนักเรียนเลว กลุ่มการศึกษาเพื่อความเป็นไท จึงออกมาเรียกร้องถึงสิทธิของพวกเขา

ตลอดระยะเวลาเกือบ 140 ปีนับตั้งแต่วันแรกที่ประเทศไทยมีโรงเรียนหลวงอย่างโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก เมื่อ พ.ศ.2424 หรือโรงเรียนราษฎร์ อย่างวัดมหรรณพาราม เมื่อพ.ศ.2427 นักเรียนแทบไม่เคยได้เป็นส่วนหนึ่งของสังคมห้องเรียน พวกเขาเป็น “ข้า” อย่างข้าราชการในโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก และเป็นลูกศิษย์ที่ต้องมอบกายถวายชีวิตให้กับพระเพื่ออบรมสั่งสอน

สิ่งที่นักเรียนเรียกร้องจึงมิใช่เพียงทรงผม เสื้อผ้า หรือการยกเลิกกฎบ้าบอประสาทแดก หากแต่เป็นคำเรียกร้องต่อทุกคนในประเทศนี้ให้มองเห็นพวกเขาในฐานะมนุษย์เฉกเช่นเดียวกับมนุษย์คนอื่นๆ สักที

น่าเสียใจเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องกล่าวว่าวัฒนธรรมนี้จะเป็นตัวฉุดรั้งให้ไม่เกิดการเรียนรู้ของผู้เรียนได้

แต่หากมองในวันนี้ แสงสว่างปลายอุโมงค์กลับมาจากการที่นักเรียนที่อยู่ชั้นล่างสุดของโครงสร้างอำนาจในโรงเรียน ผู้ซึ่งพบปะอำนาจนิยมในรูปแบบต่างๆ ทุกเมื่อเชื่อวัน ต่างลุกขึ้นมาเรียนรู้สิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง นอกห้องเรียน จากความสงสัยใคร่รู้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับพวกเขามันคืออะไร และมันมีวิธีที่ดีกว่านี้หรือไม่

ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายืนยันว่าต่อจากนี้ไปจะไม่ยอมเป็น “ข้า” ของอำนาจประสาทแดกในโรงเรียนอีกต่อไป

ก่อนจบ ขอหมายเหตุไว้ตรงนี้ว่า “ประสาทแดก” ในบทความนี้หมายถึง สิ่งที่หาเหตุผลมาอธิบายไม่ได้ว่าทำไปเพื่อประโยชน์อันใด

จึง “เรียน” มาเพื่อทราบ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องเด่น

กิจกรรม

ความเคลื่อนไหว

   ดูทั้งหมด

“ธนาธร” ฮอดอีสาน พบผู้สมัคร อบต. “มหาสารคาม” ชูนโยบายสวัสดิการผู้สูงวัย-จัดการขยะ

ท้องถิ่นดีกว่านี้ได้ ! โชว์ผลงานความสำเร็จ – ลุยต่อเลือกตั้ง อบต. คณะก้าวหน้า หนุน 210 ทีม ทุกภาคทั่วประเทศ

เปิดข้อมูลการสร้างเครื่องเพิ่มความเข้มข้นออกซิเจนในอากาศ – จากปัญหาด้านสาธารณสุขสู่ปัญญาด้านเทคโนโลยี

“นครสวรรค์ – กำแพงเพชร – พิษณุโลก พร้อมแล้วทีมว่าที่ผู้สมัครชิงนายก อบต.

“พรรณิการ์” ลุย สมุทรปราการ ติวเข้มว่าที่ผู้สมัคร อบต. – ด้าน ผู้สมัครนายกฯ “ราชาเทวะ” กางนโยบายหลัก หวังเปลี่ยนภาพลักษณ์ใหม่ สร้างองค์กรโปร่งใส

“ทต.ขวาว” เซ็น “เอ็มโอยู” หน่วยงานในท้องถิ่น “จัดการขยะก้าวหน้า” ผุดไอเดียเจ๋ง “2 ลด” หนุนประชาชนใช้ถุงผ้า

บทความ

   ดูทั้งหมด
Common School

การปฏิรูปแบบปฏิวัติ หนทางเปลี่ยนโลกในทัศนะของ André Gorz

Common School

เมื่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญกำลังพาสังคมไปสู่ทางตัน

รีวิวหนังสือ

แนะนำหนังสือ : A Brief History of Equality โดยโทมัส ปิเกตตี้

บทความพิเศษ

หยุดวาทกรรม “เผด็จการสภาผู้แทนราษฎร” หยุดดูถูกประชาชน

Common School

แรงงานคือผู้สร้างประชาธิปไตย

Common School บทความ

ประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านหลัง 14 ตุลา

Common School บทความ

จากรัฐประหาร 8 พ.ย. 2490 ถึงรัฐประหาร 22 พ.ค. 2557 : ความพยายามในการสร้างระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จำแลง

Common School บทความ

จดหมายถึงสหายในค่ำคืนก่อนการปฏิวัติ

บทความ

กางทุกปัญหามาตรา 112 ไม่ใช่แค่กฎหมายแต่สัมพันธ์กับการเมือง