การปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ คือ การเปลี่ยนแปลงอันจำเป็นของยุคสมัย : จาก “คณะราษฎร” 24 มิถุนายน 2475 ถึง “ราษฎร” 2563

อภิวัฒน์สยาม 24 มิถุนายน 2475 คณะราษฎรผู้ก่อการได้เปลี่ยนแปลงระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นประชาธิปไตยที่มีกษัตริย์อยู่ใต้รัฐธรรมนูญ เหตุการณ์ประวัติศาสตร์เมื่อ 89 ปีที่แล้ว คือ การเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัย ในช่วงเวลานั้น ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เดินทางมาถึงทางตัน สถาบันกษัตริย์ที่มีอำนาจสูงสุดเด็ดขาดไม่สามารถดำรงอยู่ในสถานะเช่นเดิมได้ภายใต้ความท้าทายใหม่ของกระแสโลก สภาพเศรษฐกิจและสังคมใหม่ ระบบราชการแบบใหม่ เหตุปัจจัยเหล่านี้สุกงอมเพียงพอจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่ จากหน้ามือเป็นหลังมือ หรือที่เราเรียกกันว่า “ปฏิวัติ”

หลักการมูลฐานของระบอบใหม่ได้รับการประกาศอย่างชัดแจ้งในประกาศคณะราษฎรว่า ราษฎรทั้งหลาย พึงรู้เถิดว่าประเทศเรานี้เป็นของราษฎร ไม่ใช่ของกษัตริย์ตามที่เขาหลอกลวง” และยืนยันไว้ในมาตราแรกของปฐมรัฐธรรมนูญไทยว่า อำนาจสูงสุดของประเทศนั้นเป็นของราษฎรทั้งหลาย” แต่ด้วยไมตรีจิต ไม่ต้องการประหัตประหารกับสถาบันกษัตริย์ซึ่งดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องยาวนาน คณะราษฎรผู้ก่อการจึงต้องการให้ระบอบใหม่นี้ ยังคงมีกษัตริย์เป็นประมุขของประเทศต่อไป เรียกร้องให้กษัตริย์ยอมรับระบอบแบบใหม่ ยอมอยู่ใต้รัฐธรรมนูญ

การปฏิวัติอเมริกา 1776 คือ การประกาศอิสรภาพจากประเทศเจ้าอาณานิคม ไม่ขึ้นกับกษัตริย์อังกฤษ และก่อตั้งรัฐธรรมนูญใหม่ขึ้นเอง ส่วนการปฏิวัติรัสเซีย 1917 คือ การล้มสถาบันกษัตริย์เพื่อเข้าสู่ระบอบใหม่

ส่วนอภิวัฒน์สยาม 2475 นั้นเล่า

คือ การเปลี่ยนจากระบอบเก่าไปสู่ระบอบใหม่ที่เกิดขึ้นในดินแดนเดียวกัน กับคนสยามด้วยกัน ไม่เหมือนกับอเมริกา

คือการเปลี่ยนจากระบอบเก่าไปสู่ระบอบใหม่ที่ยังคงรักษาสถาบันกษัตริย์ที่ดำรงอยู่ในระบอบเก่าให้มาอยู่อาศัยในระบอบใหม่ด้วย ไม่เหมือนกับรัสเซีย

เกิดเป็นประเด็นปัญหาใหญ่ประการแรกของอภิวัฒน์สยาม ที่ปฏิวัติอเมริกา ปฏิวัติรัสเซีย ไม่ประสบ นั่นคือ เราจะจัดวางตำแหน่งแห่งที่ของสถาบันกษัตริย์ให้สอดคล้องกับระบอบใหม่ได้อย่างไร?

ดังนั้น เมื่อพูดถึงอภิวัฒน์สยาม 2475 จึงไม่อาจหลีกหนีประเด็นปัญหาเรื่องการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ได้

อภิวัฒน์สยาม 2475 ที่ต้องการระบอบใหม่แต่ยังคงรักษาสถาบันกษัตริย์ จึงมาคู่กับการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ เสมือนเป็นสองด้านของเหรียญเดียวกัน ด้านหนึ่ง คือ ระบอบใหม่ที่ประชาชนเป็นเจ้าของประเทศ เป็นผู้ทรงอำนาจสูงสุด อีกด้านหนึ่ง คือ สถาบันกษัตริย์ที่ตกทอดมาจากระบอบเก่าจะอยู่อาศัยอย่างไรในระบอบใหม่

ครึ่งปีหลังของ 2563 ด้วยวีรกรรมอันอาจหาญของนักเรียน นิสิต นักศึกษา เยาวชน อนาคตของชาติ ที่รวมตัวกันในชื่อ “ราษฎร” ทำให้ประเด็นการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์กลับขึ้นมาจนกลายเป็นวาระสำคัญของประเทศ

ไม่ว่าใครจะชอบหรือไม่ชอบ ไม่ว่าใครจะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย แต่ “ช้างที่อยู่ในห้อง” ที่คนแกล้งไม่เห็นกันมาหลายทศวรรษ ก็ปรากฏให้ทุกคนเห็นกันหมดแล้ว

ปฏิเสธไม่ได้ว่านับตั้งแต่ คสช. ก่อรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557 ผ่านการสืบทอดอำนาจมาจนถึงปัจจุบัน มีการตรารัฐธรรมนูญ มีการตรากฎหมาย มีแนวทางการปฏิบัติจำนวนมากที่ส่งผลให้ระบอบการปกครองของประเทศไทย มีเนื้อในที่ขยับออกจาก Constitutional Monarchy ไปเป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์มากยิ่งขึ้น

ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ (Absolute Monarchy) ก็ดี ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ใหม่ (Neo Absolute Monarchy) ก็ดี ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จำแลงซ่อนรูป (Disguised Absolute Monarchy) ก็ดี ทั้งหมดนี้ไม่สอดคล้องกับยุคสมัย ศตวรรษที่ 21

เมื่อระบอบการปกครองของไทยมีแนวโน้มจะเปลี่ยนย้อนกลับไปเช่นนี้ จึงเป็นธรรมดาอยู่เองที่อนาคตของชาติและประชาชนผู้เป็นเจ้าของอำนาจสูงสุดของประเทศ ต้องออกมาต่อต้านไม่ให้ถอยหลังเข้าคลอง

หากยังคงต้องการรักษา Constitutional Monarchy เอาไว้ หรือกล่าวให้ถึงที่สุด หากยังคงต้องการรักษาสถาบันกษัตริย์เอาไว้ภายใต้ความท้าทายใหม่ของโลกและสังคมไทย ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไม่ว่าประเภทใด ไม่สามารถรับภารกิจนี้ได้ ตรงกันข้าม การปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ให้สอดคล้องกับประชาธิปไตยต่างหากคือคำตอบ

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ จึงเป็นเสียงเรียกร้องแห่งยุคสมัย

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ จึงเป็นการเปลี่ยนแปลงอันจำเป็นของยุคสมัย

ความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยในปี 2475 และความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยในปี 2563/2564 จึงมาบรรจบพบเจอกัน

กำเนิดของระบอบการปกครองที่ให้ชื่อกันว่า Constitutional Monarchy เป็นผลผลิตจากการต่อสู้กันระหว่างสถาบันกษัตริย์กับสภาที่เป็นผู้แทนประชาชน และมีพัฒนาการเรื่อยมาตามยุคสมัยโดยขึ้นกับพลังของฝ่ายใดเอาชนะพลังของอีกฝ่ายหนึ่งได้มากกว่ากัน

หากสังคมการเมืองใดที่พลังของฝ่ายสภาและประชาชนมีมากกว่าและเอาชนะพลังของฝ่ายสถาบันกษัตริย์ได้ ฝ่ายสถาบันกษัตริย์ก็จำเป็นต้องปรับตัวเพื่อรักษาตัวให้อยู่รอดกับประชาธิปไตย ดังปรากฏให้เห็นในหลากหลายประเทศ เช่น สหราชอาณาจักร สวีเดน เดนมาร์ก เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม สเปน ญี่ปุ่น เป็นต้น

อ่าน : 7 ปีรัฐประหาร หยุดวงจรรัฐประหารด้วย 4 ปฏิรูป
อ่าน : ว่าด้วยการจัดการงบประมาณสถาบันกษัตริย์

แต่ถ้าสถาบันกษัตริย์ยังคงดึงดันสู้ต่อไป ด้วยมั่นใจว่ายังคงดำรงอำนาจสมบูรณ์เด็ดขาดและปราศจากความรับผิดชอบได้เช่นที่เคยเป็นมา เมื่อผลปรากฏว่าพลังของฝ่ายสภาและประชาชนเอาชนะได้ เมื่อนั้นสถาบันกษัตริย์ที่ดึงดันแข็งขืนก็จะต้องปลาสนาการไป และเกิดสาธารณรัฐขึ้นมาแทน ดังที่เกิดขึ้นในหลากหลายประเทศ เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี กรีซ โรมาเนีย บัลแกเรีย เป็นต้น

2475 ต้องการสถาปนาระบอบใหม่ที่ “อำนาจสูงสุดของประเทศนั้นเป็นของราษฎรทั้งหลาย” พร้อมกับรักษาสถาบันกษัตริย์ สถาบันในระบอบเก่า ให้ดำรงอยู่และอาศัยอย่างสอดคล้องกับระบอบใหม่ ซึ่งจนถึงปัจจุบัน ประเด็นนี้ก็ยังคงต่อสู้กันไม่แล้วเสร็จ

2563/2564 หากเราไม่ต้องการให้ประเทศไทยกลับไปเป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ หากเราต้องการให้ประเทศไทยเป็นประชาธิปไตย และหากเรายังคงต้องการให้มีสถาบันกษัตริย์ต่อไปให้สอดคล้องกับประชาธิปไตย

การปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ คือ หนทางเดียว

หมายเหตุ : การปฏิรูปสถาบันกษัตริย์จะสำเร็จได้ จำเป็นต้องมีข้อเสนอเป็นรูปธรรม  ปรากฏเป็นร่างรัฐธรรมนูญ หรือร่างกฎหมาย เพื่อใช้ในการรณรงค์ อภิปรายแลกเปลี่ยนแสดงความคิดเห็น และเป็น “ชุดสำเร็จรูป” พร้อมใช้ทันทีเมื่อสถานการณ์สุกงอมเพียงพอ ดังนั้น ผมจึงเตรียมการยกร่างรัฐธรรมนูญ หมวด 1 หมวด 2 เพื่อการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ขึ้น และจะนำมาเปิดเผยต่อสาธารณะ ให้เป็นสมบัติของสาธารณะในการรณรงค์ต่อไป โปรดติดตามข้อเสนอพร้อมคำอธิบายได้ เร็วๆ นี้

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เรื่องเด่น

กิจกรรม

ความเคลื่อนไหว

   ดูทั้งหมด

หยุดปล่อยปลามาปล่อยปลากระป๋อง ! ส.อบจ.คณะก้าวหน้า ผนึกกำลัง ส.อบจ.อิสระ ลดงบฯ ปี 65 อบจ.อุดรธานี – ปกป้องผลประโยชน์ประชาชนได้กว่า 57 ล้าน

เป็นที่น่าพอใจของประชาชน ! “ฟองดูว์” เทคโนโลยีรับเรื่องร้องเรียน เพื่อ “เทศบาล” แก้ปัญหาได้ทันท่วงที

ภารกิจแห่งอนาคต! ทต.ด่านสำโรง ชูหลักสูตร “ค่ายเทคโนโลยี” ยกระดับ ร.ร.เทศบาล -ปักธงความฝันเยาวชน

“เมื่อสายน้ำกลับมา-ลำเหมืองฟื้นคืนชีวิต” เกาะติดภารกิจ “ทต.เหมืองจี้” – กว่า 5 ปีที่ภาพแบบนี้หายไปจากท้องถิ่น

สุดปัง! คณะก้าวหน้าผุดไอเดีย “มื้อนี้พี่เหมาเอง” ช่วยร้านอาหาร-ผู้เดือดร้อนโควิด

จบดราม่าไม่เอาผู้ว่าฯ รอเกษียณ “ยุติรัฐราชการรวมศูนย์” คือ คำตอบ

บทความ

   ดูทั้งหมด
ตลาดวิชาอนาคตใหม่ บทความ

ถอดรื้อประวัติศาสตร์ท้องถิ่นราชาชาตินิยม : บาดแผล และความทรงจำ

บทความ

กษัตริย์กับนายกรัฐมนตรี ใครมีอำนาจแต่งตั้งบุคคลดำรงตำแหน่งกันแน่?

บทความพิเศษ

หยุดความ “ป่าเถื่อน” ! อย่างน้อยก็ให้เหมือน “อารยประเทศ” สักเรื่อง ถึงเวลาแล้วกฎหมายป้องกัน “ทรมาน-บังคับสูญหาย”

บทความ

การกดขี่ขูดรีด และการต่อต้านอำนาจรัฐของสามัญชนในกระบวนการสร้างรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์สยาม

บทความพิเศษ

และแล้วอำนาจ ส.ว. ขี่คอ ส.ส. ก็ปรากฏ ! นี่ไม่ใช่ข้อเรียกร้อง “แก้รัฐธรรมนูญ” ของประชาชนแน่ๆ

รายงานพิเศษ

สำรวจอารมณ์ประชาชน – ควันหลง “อภิปรายไม่ไว้วางใจ” สภาฯ ยังเป็นความหวังได้หรือไม่ ?

Reading Group

อย่าตายนะ มีชีวิตรอดต่อไปให้ได้ : Attack on Titan

บทความ

หลัก 5 ข้อในการทำลายทรัพย์สินเพื่อการเคลื่อนไหวแบบสันติวิธี

บทความพิเศษ

ชวนฟังอภิปรายไม่ไว้วางใจครั้งสุดท้าย! จับตา “พิธา ลิ้มเจริญรัตน์” นำพรรคก้าวไกล “ทลายระบอบปรสิต”